از تهدید نظامی تا کانال پاکستانی | بقایی نقشه های جدید تهران را رو کرد
در شرایطی که منطقه همچنان در تبعات جنگ اخیر، تنش در تنگه هرمز و ابهام درباره آینده مذاکرات تهران-واشنگتن قرار دارد، سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشستی پرحاشیه، از ادامه گفتوگوهای غیرمستقیم با آمریکا از مسیر پاکستان، آمادگی ایران برای هر سناریوی نظامی و طراحی ترتیبات جدید امنیتی در هرمز خبر داد؛ اظهاراتی که نشان میدهد تهران همزمان در حال مدیریت میدان و دیپلماسی است.
به گزارش شهرآرانیوز؛ نشست خبری روز دوشنبه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، فقط یک جلسه معمول پاسخ به خبرنگاران نبود؛ مجموعهای از پیامهای همزمان به واشنگتن، تلآویو، کشورهای عربی منطقه و حتی بازیگران شرقی مانند چین و روسیه بود. از تهدید صریح علیه هر ماجراجویی جدید نظامی گرفته تا تایید ادامه مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا از مسیر پاکستان، تهران تلاش کرد همزمان دو تصویر را مخابره کند: «آمادگی برای جنگ» و «باز نگه داشتن پنجره دیپلماسی».
تهران؛ همزمان در میدان و پشت میز مذاکره
مهمترین بخش اظهارات بقایی، تایید ادامه گفتوگوهای غیرمستقیم با آمریکا از طریق میانجی پاکستانی بود؛ موضوعی که نشان میدهد برخلاف فضای تند رسانهای، کانالهای دیپلماتیک هنوز بسته نشدهاند.
بقایی با اشاره به دریافت پیشنهادهای جدید از اسلامآباد عملا پیام داد که تهران هنوز مسیر دیپلماسی را ترک نکرده، اما این بار با احتیاط بسیار بیشتر وارد میدان شده است. تاکید او بر اینکه «حق غنیسازی قابل مذاکره نیست» نیز نشان میدهد خطوط قرمز هستهای بدون تغییر باقی ماندهاند.
این موضع، نشانه یک استراتژی آشنا در سیاست خارجی ایران است؛ افزایش قدرت بازدارندگی در میدان برای تقویت دست در مذاکره.
«سورپرایزهای جدید»؛ پیام مستقیم به واشنگتن و تلآویو
شاید جنجالیترین جمله نشست، همین عبارت بود:
«نیروهای مسلح ما سورپرایزهای جدیدی برای دشمن دارند.»
این جمله صرفاً یک تهدید لفظی نبود؛ بلکه حامل یک پیام بازدارنده روشن بود. تهران تلاش دارد این گزاره را تثبیت کند که اگر دور تازهای از درگیری آغاز شود، پاسخ ایران محدود به الگوهای قبلی نخواهد بود.
این موضع در شرایطی مطرح میشود که منطقه همچنان در وضعیت شکننده قرار دارد و هر اشتباه محاسباتی میتواند دامنه بحران را گسترش دهد.
تنگه هرمز؛ پروندهای که به کانون تنش جدید تبدیل شده
بخش قابل توجهی از نشست به تنگه هرمز اختصاص داشت؛ جایی که تهران حالا تلاش میکند روایت خود از بحران را تثبیت کند.
بقایی تاکید کرد ایران مسئول ناامنی نیست و عامل اصلی تنش را آمریکا و اسرائیل دانست. همزمان او از مذاکرات فنی با عمان خبر داد؛ موضوعی که نشان میدهد تهران در کنار مواضع تند سیاسی، به دنبال طراحی سازوکار عملی برای مدیریت بحران دریایی نیز هست.
این مسئله بهویژه پس از طرح قطعنامههای جدید درباره هرمز، میتواند به یکی از مهمترین پروندههای امنیتی منطقه در هفتههای آینده تبدیل شود.
پیام نرم به همسایگان عرب؛ اختلاف داریم، دشمنی نه
در حالی که تهران از برخی کشورهای منطقه به دلیل همکاری با اسرائیل انتقاد کرد، بقایی تلاش داشت درِ روابط منطقهای را نبندد.
تاکید مکرر او بر اینکه «ما با هیچ کشور منطقه دشمن نیستیم» و اشاره به لزوم امنیت درونزا، حامل پیامی روشن برای کشورهایی مانند امارات، عربستان، بحرین و اردن بود:
ایران میخواهد شکاف با همسایگان به یک بحران دائمی تبدیل نشود.
این همان سیاستی است که تهران پس از توافق با عربستان نیز دنبال کرده؛ کاهش تنش منطقهای برای تمرکز بر تهدیدات بزرگتر.
چین؛ ضلع مهم آرایش جدید سیاست خارجی
یکی از مهمترین بخشهای کمتر دیدهشده نشست، توضیح بقایی درباره انتصاب محمدباقر قالیباف بهعنوان نماینده ویژه ایران در امور چین بود.
او با اشاره به نقش پیشین علی لاریجانی تاکید کرد که اهمیت روابط تهران-پکن به حدی رسیده که نیازمند تصمیمگیری در سطح کلان است.
این اظهارات نشان میدهد ایران در حال بازتعریف نقش چین در معادلات آینده خود است؛ بهویژه در شرایطی که روابط با غرب همچنان پرتنش باقی مانده است.
مطالبه غرامت؛ پروندهای فراتر از جنگ
بقایی برای نخستینبار با جزئیات بیشتری درباره روندهای حقوقی علیه آمریکا صحبت کرد و از ثبت شکایتها و مستندسازی خسارات جنگی خبر داد.
این بخش نشان میدهد تهران تلاش دارد علاوه بر میدان نظامی و سیاسی، یک مسیر حقوقی بلندمدت نیز علیه واشنگتن فعال نگه دارد؛ مسیری که شاید فوری نتیجه ندهد اما بخشی از جنگ فرسایشی حقوقی ایران خواهد بود.
تهران در حال بازی روی دو صفحه
خروجی کلی نشست بقایی روشن بود؛ ایران نه میخواهد ضعیف دیده شود و نه علاقهای دارد مسیر دیپلماسی کاملاً مسدود شود.
تهران اکنون همزمان روی دو صفحه بازی میکند:
بازدارندگی سخت در برابر تهدید نظامی و انعطاف کنترلشده در مسیر مذاکره
این همان دوگانهای است که احتمالاً در هفتههای آینده، مهمترین چارچوب سیاست خارجی ایران خواهد بود؛ جایی میان «سورپرایز نظامی» و «مذاکره از کانالهای پنهان».
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
